การเติบโตตลาดเกมในอาเซียนของประเทศไทย

1การชะลอตัวของรายได้จากเกมออนไลน์ในกลุ่มของเกมพีซีทั้งในประเทศและต่างประเทศลดลง สืบเนื่องจากการที่ผู้เล่นเกมพีซีหันไปให้ความสนใจกับเกมมือถือและใช้เวลากับเกมบนมือถือมากขึ้นตามลำดับ โดยพฤติกรรมของผู้เล่นที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วนี้ส่งผลกระทบกับธุรกิจเกมออนไลน์ทั้งระบบรวม จากจุดนี้ทำให้ผู้ประกอบการปรับกลยุทธ์ทางธุรกิจใหม่เดินหน้าเข้าสู่ตลาดมือถืออย่างเต็มตัว ทั้งในส่วนของโมบายล์เกมและโมบายล์เซอร์วิส และแอพพลิเคชั่น แม้ว่าตลาดเกมออนไลน์ผ่านมือถือจะเป็นโอกาสที่สดใส แต่ด้วยเทคโนโลยีและพฤติกรรมของผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว อาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงกระแสความนิยมในการเล่นโมบายเกมออนไลน์ ตลอดจนมีนักลงทุนต่างชาติที่มีศักยภาพในการพัฒนาเกมออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นจีน เกาหลี และญี่ปุ่น เข้าร่วมชิงส่วนแบ่งตลาดนี้จนเกิดการแข่งขันสูง การพัฒนาเนื้อหาหรือลูกเล่นของเกมให้น่าสนใจและถูกรสนิยมของกลุ่มผู้บริโภคจึงเป็นสิ่งที่ท้าทายเป็นอย่างมากสำหรับผู้ประกอบการ

ปัจจุบันการเล่นเกมออนไลน์เป็นกิจกรรมที่ให้ความบันเทิงยอดนิยมกับผู้ใช้สมาร์ทโฟนและแท๊บเล็ต เพราะสามารถเข้าถึงได้ง่าย สะดวกรวดเร็ว และเล่นได้ทุกที่ ทุกเวลา ยิ่งไปกว่านั้นสิ่งที่ทำให้ผู้เล่นเพิ่มขึ้นอย่างอย่างมาก มาจากระบบของเกมที่สามารถส่งคำเชิญหรือของขวัญให้กับกลุ่มเพื่อนหรือในสังคมออนไลน์ จึงทำให้ผู้ใช้สมาร์ทโฟนและแท็ปเล็ตรับรู้ได้อย่างรวดเร็ว นอกจากผู้บริโภคที่เล่นโมบายเกมส์ออนไลน์ที่ใช้สมาร์ทโฟนและแท็ปเล็ต นับว่าเป็นโอกาศสำหรับกลุ่มบริษัทที่กำลังพัฒนาหรือให้บริการโมบายเกมส์ที่จะคิดพัฒนาเกมใหม่ๆ และทำการตลาดในอุตสหกรรมนี้

สำหรับตลาดเกมอาเซียน ประเทศไทยมีมูลค่ามากกว่าเวียดนาม เมื่อนับรายได้ที่มาจากเกมบนเฟซบุ๊คเข้าไปด้วย แต่คาดว่าไม่นานเวียดนามจะแซงได้แน่เพราะมีแต้มต่อที่มีประชากรในประเทศและประชากรผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมากกว่า ทางออกของผู้พัฒนาเกมไทยหากเป็นเกมไคลเอนต์คงยากมาก ฉะนั้นไม่ต้องมองเฉพาะเกมขนาดใหญ่ แค่เกมบนโมบายซึ่งถ้าประสบความสำเร็จสามารถสร้างรายได้ได้ 30 ล้านดอลลาร์ต่อเดือนก็มี ซึ่งเออีซีเป็นโอกาสที่ดีสำหรับทั้งผู้ให้บริการและผู้ผลิต ดูผิวเผินอาจไกลตัวไม่เหมือนบางอุตสาหกรรมที่มีเรื่องการผลิตหรือต้นทุนให้เห็นชัดเจน ทว่าอีกมุมหนึ่งเห็นโอกาสการลงทุน และแหล่งเงินทุนที่จะเข้ามาไหลช่วยเสริมให้บริษัทภายในประเทศเติบโต มีโอกาสที่บริษัทในอาเซียนจะเข้ามาเปิดบริการในไทยมากขึ้น จากที่ผ่านมายังไม่ค่อยสนใจมากนัก แง่ความพร้อมเพื่อแข่งขันปัญหาที่พบคือการร่วมทุนระหว่างบริษัทไม่ค่อยแข็งแรง ธนาคารไม่ค่อยให้กู้ยืม กลายเป็นปัญหาของนักพัฒนา ส่งผลให้ระยะเวลาการเปิดตัวเกมเปิดสู่ตลาดไม่ทันกับเทรนด์ที่เปลี่ยนแปลง

เกมดิจิทัลเป็นความบันเทิงใกล้ตัวที่มีมูลค่ามหาศาล

ต้องยอมรับแบบซื่อๆเลยว่าในปัจจุบันนี้ทั้งการทำงานและการสื่อสารกว่า 80-90% เราต้องใช้ Internet เป็นตัวกลางในเรื่องเหล่านี้ หรือเรียกได้ว่าชีวิตประจำวันของคนหลายๆวัยนั้นต้องใช้ Internet อยู่แล้ว โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นนักศีกษากว่า 90% ที่แม้สื่อการเรียนการสอนและแหล่งความรู้จะหาได้บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ รวมไปถึงใช้เป็นสิ่งที่สร้างความบันเทิงหรือผ่อนคลายด้วยการเล่นเกมต่างๆ ทั้งในคอมพิวเตอร์และบนมือถือ เกมนกขี้โมโหใน iPhone, เกมปลูกผักใน Facebook, “แร็กนาร็อก” บน PC หรือจะเป็นเกมเกรียนๆ อย่าง “The Bully” บน Wii และเกมแข่งรถวิบาก Motor Storm บน PSP ฯลฯ นี่เป็นเพียงส่วนน้อยของเกมดิจิทัลที่มีอยู่บนโลกใบนี้ ผ่านอุปกรณ์ (device) ที่หลากหลายที่ล้วนแต่พกพาสะดวกและเข้าถึงง่าย จำนวนเกมที่ว่ามากก็ยังเปรียบไม่ได้กับจำนวนผู้เล่นเกมที่มากมายกว่าหลายเท่าตัว

เกมดิจิทัลเป็นความบันเทิงใกล้ตัวที่มีมูลค่ามหาศาล เนื่องจากว่ามนุษย์เรานั้นนิยมเสพความบันเทิงชนิดนี้ ทั้งเพื่อฆ่าเวลา เพื่อเสพความสำราญทางอารมณ์ เพื่อเอาชนะ แข่งขัน และยังมีอีกหลากหลายเหตุผลฯ นิยมเล่นทั้งเด็กเล็กและผู้ใหญ่ ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ทว่า จำนวนผู้ผลิตเกมกลับมีจำนวนน้อยนิดเพียงหยิบมือ ตรงข้ามกับจำนวนผู้เล่น ที่มีมหาศาล

สำหรับประเทศไทย จำนวนผู้เล่นเกมและชั่วโมงการเล่นเกมของบ้านเราคงเป็นตัวเลขที่ดูไม่น้อยหน้าใคร ขณะที่จำนวนผู้ผลิตและ จำนวนเกมที่ไทยผลิตเองยังเทียบไม่ได้กับอีกหลายประเทศใกล้บ้านเรา

อุตสาหกรรมวิดีโอเกมเกิดขึ้นเต็มตัวในช่วงกว่า 30 ปีที่ผ่านมา ว่ากันว่ามีอัตราการเติบโตรวดเร็ว สัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของจำนวนเด็กและหนุ่มสาวที่เปลี่ยนรูปแบบการเสพความบันเทิงมาสู่การใช้สายตาร่วมกับสมองและสองมือ ตัวเลขมูลค่าอุตสาหกรรมวิดีโอเกมในตลาดโลกปี 1998 มีมูลค่าราว 16,036 ล้านเหรียญสหรัฐ และในปี 2010 ได้เพิ่มสูงเป็น 81,336 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยคาดว่าในปี 2014 อุตสาหกรรมนี้อาจโตเฉียดๆ 9 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐเลยทีเดียว

สำหรับมูลค่าอุตสาหกรรมวิดีโอเกมและแอนิเมชั่นของไทยมีการเติบโตคิดเป็นมูลค่ารวม 2.2 หมื่นล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2551 ที่มี มูลค่า 1.7 หมื่นล้านบาท ขณะที่ตัวเลขจากบริษัทเอกชนผู้ให้บริการบรอดแบนด์แห่งหนึ่ง ระบุว่า แนวโน้มภาพรวมเฉพาะอุตสาหกรรมเกมในประเทศในปี 2556 คาดว่าจะมีมูลค่าสูงเกือบ 1.5 หมื่นล้านบาท จากปี 2551 ซึ่งมีมูลค่าราว 0.84 หมื่นล้านบาท แต่อุตสาหกรรมเกมออนไลน์ของ เมืองไทยถูกครองตลาดโดยเกมที่มาจากเกาหลี จีน ญี่ปุ่น และอเมริกา มาตั้งแต่อดีตมาจนทุกวันนี้

เหตุผลสำคัญที่ทำให้อุตสาหกรรมเกมมีอัตราการเติบโตอย่างสูง ก็เพราะว่ามีแพลตฟอร์มของเกมรูปแบบใหม่เกิดขึ้นมาก โดยเฉพาะเกมออนไลน์ที่เล่นบนพีซี, โทรศัพท์มือถือ และ Social Media ซึ่งเข้า มามีบทบาทต่อวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่มากขึ้น ไม่เพียงแรงดึงดูดเรื่องมูลค่า ธุรกิจ เกมและแอนิเมชั่นยังเป็นตลาดจ้างงานที่สำคัญ โดยเฉพาะสำหรับนักสร้างสรรค์หลากหลายสาขาที่สามารถเข้ามามีส่วนร่วม ในโลกแห่งความสนุกนี้ได้ นี่จึงเป็นเหตุให้อุตสาหกรรมเกมและแอนิเมชั่นนับเป็น 1 ใน 15 อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ที่สภาพัฒนาอุตสาหกรรมมุ่งส่งเสริม ด้วยมองว่าน่าจะเป็นอีกอุตสาหกรรมสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไทยได้ทั้งในปัจจุบันและในอนาค

การพัฒานาเกมส์สำหรับคนรุ่นใหม่

ปัจจุบันมีการพัฒนาเกมส์หรือซอฟต์แวร์ต่างๆอย่างมากมาย แต่การผลิตเกมให้สามารถอยู่รอดได้ในตลาดนั้นยังถือเป็นเรื่องท้าทายเป็นอย่างมาก เนื่องจากมีกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่สามารถพัฒนาเกมให้อยู่รอดได้ในตลาด ท่ามกลางเกมส์ต่างชาติที่ยังคงครองตลาดส่วนใหญ่ ทั้งนี้เพลงไทยสากลได้ถูกนำใช้กับเกม Thapster เกมส์ที่ออกแบบให้ผู้เล่นกดตามจังหวะเสียงเพลง ที่ดัดแปลงมาจากจังหวะของคอร์ดกีตาร์ โดยผู้ผลิตเกมจะต้องให้นักดนตรีศึกษาจังหวะของเพลงก่อนเพื่อให้รูปแบบของเกมตรงกับจังหวะของเพลง ซึ่งเกมส์เหล่านี้ถูกออกแบบให้ใช้กับสมาร์ทโฟนและแทบเล็ต สำหรับผู้พัฒนาเกมส์กลุ่มนี้เกิดจากการรวมตัวของคนรุ่นใหม่ ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมเมอร์ นักการตลาด และกราฟิกดีไซนเนอร์  ที่มีใจรักเทคโนโลยีเหมือนกัน และต้องการผลิตเกมส์ที่สร้างสรรค์ออกสู่สังคม ดังนั้น จะต้องอาศัยบุคลากรที่มีความถนัดในแต่ละด้าน ไม่ใช่เพียงแค่ด้านใดด้านหนึ่ง ที่สำคัญควรมีไอเดียเพื่อรังสรรค์เกมส์ตรงใจผู้เล่นด้วย ในด้านตลาดเกมส์ของไทยนับเป็นตลาดที่มีมูลค่าสูงที่สุดที่ครอบคลุมเกมส์และตลาดแอนนิเมชั่น ทั้งนี้เกมส์ในประเทศไทยสามารถแบ่งเป็นเกมส์ประเภทบนมือถือและแทบเล็ตเนื่องจากพกพาสะดวก นอกจากนี้เกมไทยจะต้องพัฒนาเรื่องการสร้างคาแร็คเตอร์ และการเล่าเรื่องของเกมส์อีกด้วย

การสร้างสรรค์เกมส์ไม่ใช่เรื่องที่ยากเกินไป หากมีการศึกษาในทิศทางนี้ ก็ย่อมมีศักยภาพที่จะสร้างสรรค์เกมส์ได้ เพียงแต่เกมส์นั้นจะได้รับความนิยมในเชิงการค้าหรือไม่ เช่น ประเทศเกาหลีนิยมเล่นเกมส์อเมริกัน ซึ่งผลของนโยบายที่มองกาลไกล คนเกาหลีจึงหันมาเล่นเกมส์เกาหลีและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ของเกาหลีก็เติบโตตามอย่างรวดเร็ว และก็มีผลให้เกมส์สัญชาติเกาหลีได้กลายเป็นเกมส์ที่นิยามอย่างยิ่งในตลาดโลก

จะเห็นได้ว่า ประเทศไทยมีบุคลากรที่มีความสามารถด้านซอฟต์แวร์โดดเด่นในตลาดโลก และปัจจุบันคนรุ่นใหม่ที่มีความรู้ด้านเทคโนโลยีก็มีการรวมตัวกันเพื่อพัฒนาซอฟต์แวร์มากขึ้น และถ้าความสามารถเหล่านี้ถูกนำมาใช้ในการพัฒนาเกมส์ที่สร้างสรรค์ ก็จะทำให้ได้รับเงินอย่างมหาศาลเลยทีเดียว ดังนั้น ผู้พัฒนาเกมส์ควรจะให้ความสำคัญในการคิดค้นหาลักษณะของเกมส์ใหม่ๆอยู่เสมอ

ข้อควรรู้ ในการเป็นนักเล่นเกมส์ที่ดี

ทุกๆวันจะมีนักเล่นเกมส์หน้าใหม่เข้ามาเล่นเกมส์เป็นจำนวนมาก พวกเขาอาจไม่ทราบถึงธรรมเนียมและกฏกติกาของสังคมของคนเล่นเกมส์ ขณะที่เกมเมอร์รุ่นปัจจุบันจนถึงรุ่นเก๋าเองก็มีหน้าที่คอยบอกและตักเตือนผู้เล่นใหม่ๆให้อยู่ภายใต้ขอบเขตการเล่นเกมส์ การเริ่มต้นของการเล่นผู้เล่นเกมส์ที่ดี คือ เริ่มต้นพูดคุยเพิ่มเป็นเพื่อนเล่นเกมส์ เนื่องจากเกมส์ออนไลน์ปัจจุบัน จะต้องมีเพื่อนคอยช่วยเหลือการเล่น หากกรณีที่ผู้เล่นๆเพียงคนเดียว  ควรพยายามเปิดเรื่องคุยกับผู้เล่นใหม่ๆ หรือผู้เล่นปัจจุบันคอยเปิดประเด็น เพื่อเป็นเพื่อนเล่นเกมส์ เป็นการต่อยอดช่วยเหลือในด่านโหดๆที่ไม่สามารถเล่นเพียงลำพัง พยายามให้คำชมแก่ผู้เล่นคนอื่นๆ หากคิดว่าผู้เล่นๆเกมส์เก่ง และเห็นแววของผู้เล่นใหม่ที่พยายามบรรลุความสำเร็จ ก็ควรให้คำชมเพื่อสร้างกำลังใจแก่พวกเขา และรู้สึกเล่นเกมส์สนุกมากขึ้น อีกทั้งเคารพสิทธิและให้เกียรติแก่ผู้เล่นคนอื่นๆ โดยเปิดโอกาสให้ผู้เล่นๆอย่างอิสระ แต่มันก็มีขอบเขตสำหรับระหว่างผู้เล่นในเวลาทำกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งทั้งผู้เล่นใหม่และเก่า หากเข้าไปพัวพันในสิ่งที่พวกเขาไม่ร้องขอ หรือทำสิ่งที่ละเมิดธรรมเนียมภายในเกมส์ ก็อาจถูกตำหนิได้ นอกจากนี้ผู้เล่นเกมส์ ควรมีน้ำใจนักกีฬาไม่ว่าจะชนะหรือแพ้ ตัวผู้เล่นควรแสดงการมีน้ำใจแก่ผู้เล่นฝ่ายตรงข้าม เพื่อแสดงความจริงใจและอาจเป็นเพื่อนเล่นเกมส์ด้วยกันในอนาคตได้ สิ่งที่ไม่ควรกระทำอย่างยิ่งในการเล่นเกมส์ คือ ด่าทอกับคนอื่น โดยการพูดจาหยาบคายแดกดัน เนื่องจาก แนวเกมส์ต่างๆนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องอาศัยความร่วมมือกับผู้เล่นคนอื่นๆ หากมองกลับกัน ผู้เล่นคนที่เหลืออาจมองว่า ก่อนที่ด่าใคร ควรดูตัวเองก่อนหรือไม่

สิ่งสำคัญในการเล่นเกมส์นั้น คือ ควรรู้จักการแบ่งเวลาให้เหมาะสม เพราะการเล่นเกมส์ก็เป็นสิ่งที่ผ่อนคลาย แต่ขณะเดียวกันผู้เล่นจะต้องออกมาจากโลกแห่งความจริงบ้างไม่เพียงแต่ตั้งหน้าตั้งตาเล่นอย่างเดียว เพราะเมื่อเริ่มต้นเรียนหรือทำงานอาจจะส่งผลเสียต่อตนเองเป็นอย่างมาก นอกจากนี้ไม่อย่าลืมให้เวลาครอบครัวและคนที่รักด้วย

 

การเพิ่มขึ้นของจำนวนผู้เล่นเกมมือถือ

Screen-Shot-2557-12-15-at-10.42.18-PMตลาดเกมมือถือ 2015 ของเอเชียจากผลการรายงานแสดงให้เห็นว่าตลาดเกมมือถือของจีนเพิ่มขึ้น คาดว่าประเทศจีนอาจจะมีโอกาสแซงหน้าอเมริกาเหนือ กลายเป็นตลาดเกมมือถือที่ใหญ่ที่สุดของโลกรองจากประเทศญี่ปุ่น โดยจำนวนผู้ใช้งานอินเตอร์เน็ตบนมือถือที่สูงของจีนเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้มีการขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของตลาดเกมมือถือ นอกจากนี้ความแพร่หลายของเครือข่ายอินเตอร์เน็ตบนมือถือและวิธีการชำระเงินของเกมมือถือที่ได้รับการปรับปรุงแล้ว ทำให้ประเทศจีนมีสภาพการณ์พัฒนาของตลาดเกมมือถือที่ดี

ปัจจัยหลักของการเติบโตของอินเตอร์เน็ตบนมือถือและผู้เล่นเกมมือถือ มาจากการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของสมาร์ทโฟน สัดส่วนสมาร์ทโฟนและมือถือแบบธรรมดาในแต่ละพื้นที่ของเอเชียแปซิฟิกของแต่ละประเทศมีความใกล้เคียงกัน และใกล้เคียงกับอัตราส่วนในยุโรปเอเมริกา ส่วนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นั้น ประเทศสิงคโปร์มีการใช้สมาร์ทโฟนมากที่สุด ตามมาด้วยมาเลเซีย ประเทศไทย อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ จุดเด่นของเกมมือถือ คือมันสามารถเล่นที่ไหนก็ได้ ไม่ต้องมาคอยนั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์ แน่นอนว่าปัจจุบันแทบทุกคนก็ใช้สมาร์ทโฟนกันแทบหมดแล้ว เกมมือถือจึงเข้าถึงได้ง่าย จากยุคเกมที่เป็นเกมออฟไลน์อย่างยุคสมัยแองกรีเบิร์ดฟีเวอร์ จนมาถึงปัจจุบันก็ได้มีการพัฒนาในด้านคอนเท้นท์ของตัวเกมให้สนุกมากยิ่งขึ้น และแน่นอนว่าเป็นแบบออนไลน์เล่นกับผู้เล่นหลายๆคนด้วย จึงได้มีการเปลี่ยนถ่ายผู้เล่นจากการที่ต้องมานั่งเล่นที่คอม กลายมาเป็นนั่งเล่นบนมือถือแทนที่สามารถจะเล่นเมื่อไหร่ก็ได้ ซึ่งพฤติกรรมการเล่นเกมของคนในแต่ละประเทศมันไม่เหมือนกัน ดังนั้นจะเปิดเกมที่ไทยต้องมีการศึกษาตลาดกันอย่างเข้มข้น

จากความแพร่หลายของสมาร์ทโฟนและเครือข่ายอินเตอร์เน็ตบนมือถือในประเทศจีนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้ตลาดเกมมือถือได้รับความสนใจจากธุรกิจต่างๆมากขึ้น และในช่วงสองปีที่ผ่านมามีการควบรวมของเกมมือถือในประเทศจีนเพิ่มมากขึ้น ทำให้มีเงินทุนมากมายไหลเข้ามาในตลาดเกมมือถือและได้รับเงินสนับสนุนเพิ่มมากขึ้น ในสภาพที่ตลาดเกมมือถือของประเทศจีนมีการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง การแข่งขันก็เพิ่มมากขึ้นด้วย ผู้ประกอบการเกมมือถือไม่เพียงแต่ต้องเพิ่มความเร็วในการผลิตเกมใหม่ๆ แต่ยังต้องปรับปรุงระบบการจัดการของบริษัทให้ดีขึ้นเพื่อที่บริษัทจะได้รับส่วนแบ่งในตลาดที่เพิ่มมากขึ้น